Erklärungen zur ionischen Säulenordnung
Quelle: The Late Show with Stephen Colbert vom 17. März 2026
- Wikiartikel: Säulenordnung
- Wikiartikel: Dorische_Ordnung
- Wikiartikel: Ionische_Ordnung
- Wikiartikel: Korinthische_Ordnung

Bern, Burgerbibliothek, Cod. 85, f. 77r
Biblia Latina (Vulgata), zweite Hälfte des 9. Jahrhunderts, Bretagne

Bern, Burgerbibliothek, Cod. 85, f. 77v
Biblia Latina (Vulgata), zweite Hälfte des 9. Jahrhunderts, Bretagne
[1] Factum est autem in diebus illis exiit edictum a Caesare Augusto ut describeretur universus orbis.
Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐξῆλθεν δόγμα παρὰ Καίσαρος Αὐγούστου ἀπογράφεσθαι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην.
[2] Haec descriptio prima facta est praeside Syriae Cyrino.
αὕτη ἀπογραφὴ πρώτη ἐγένετο ἡγεμονεύοντος τῆς Συρίας Κυρηνίου.
[3] Et ibant omnes ut profiterentur singuli in suam civitatem.
καὶ ἐπορεύοντο πάντες ἀπογράφεσθαι, ἕκαστος εἰς τὴν ἑαυτοῦ πόλιν.
[4] Ascendit autem et Ioseph a Galilaea de civitate Nazareth in Iudaeam civitatem David quae vocatur Bethleem eo quod esset de domo et familia David,
Ἀνέβη δὲ καὶ Ἰωσὴφ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐκ πόλεως Ναζαρὲθ εἰς τὴν Ἰουδαίαν εἰς πόλιν Δαυὶδ ἥτις καλεῖται Βηθλέεμ, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐξ οἴκου καὶ πατριᾶς Δαυίδ,
[5] ut profiteretur cum Maria desponsata sibi uxore praegnante.
ἀπογράψασθαι σὺν Μαριὰμ τῇ ἐμνηστευμένῃ αὐτῷ, οὔσῃ ἐγκύῳ.
[6] Factum est autem cum essent ibi impleti sunt dies ut pareret,
Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐκεῖ ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ τεκεῖν αὐτήν,
[7] et peperit filium suum primogenitum et pannis eum involvit et reclinavit eum in praesepio quia non erat eis locus in diversorio
καὶ ἔτεκεν τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον, καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτὸν καὶ ἀνέκλινεν αὐτὸν ἐν φάτνῃ, διότι οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι.
[8] et pastores erant in regione eadem vigilantes et custodientes vigilias noctis supra gregem suum
Καὶ ποιμένες ἦσαν ἐν τῇ χώρᾳ τῇ αὐτῇ ἀγραυλοῦντες καὶ φυλάσσοντες φυλακὰς τῆς νυκτὸς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν.
[9] et ecce angelus Domini stetit iuxta illos et claritas Dei circumfulsit illos et timuerunt timore magno
καὶ ἄγγελος κυρίου ἐπέστη αὐτοῖς καὶ δόξα κυρίου περιέλαμψεν αὐτούς, καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν.
[10] et dixit illis angelus nolite timere ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum quod erit omni populo
καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ ἄγγελος· μὴ φοβεῖσθε, ἰδοὺ γὰρ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ,
[11] quia natus est vobis hodie salvator qui est Christus Dominus in civitate David.
ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτὴρ ὅς ἐστιν χριστὸς κύριος ἐν πόλει Δαυίδ.
[12] Et hoc vobis signum: invenietis infantem pannis involutum et positum in praesepio.
καὶ τοῦτο ὑμῖν τὸ σημεῖον, εὑρήσετε βρέφος ἐσπαργανωμένον καὶ κείμενον ἐν φάτνῃ.
[13] Et subito facta est cum angelo multitudo militiae caelestis laudantium Deum et dicentium:
καὶ ἐξαίφνης ἐγένετο σὺν τῷ ἀγγέλῳ πλῆθος στρατιᾶς οὐρανίου αἰνούντων τὸν θεὸν καὶ λεγόντων·
[14] «Gloria in altissimis Deo et in terra pax in hominibus bonae voluntatis»
δόξα ἐν ὑψίστοις θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκίας.
[15] Et factum est ut discesserunt ab eis angeli in caelum pastores loquebantur ad invicem: «transeamus usque Bethleem et videamus hoc verbum quod factum est, quod fecit Dominus et ostendit nobis.»
Καὶ ἐγένετο ὡς ἀπῆλθον ἀπ’ αὐτῶν εἰς τὸν οὐρανὸν οἱ ἄγγελοι, οἱ ποιμένες ἐλάλουν πρὸς ἀλλήλους· διέλθωμεν δὴ ἕως Βηθλέεμ καὶ ἴδωμεν τὸ ῥῆμα τοῦτο τὸ γεγονὸς ὃ ὁ κύριος ἐγνώρισεν ἡμῖν.
[16] Et venerunt festinantes et invenerunt Mariam et Ioseph et infantem positum in praesepio.
καὶ ἦλθαν σπεύσαντες καὶ ἀνεῦραν τήν τε Μαριὰμ καὶ τὸν Ἰωσὴφ καὶ τὸ βρέφος κείμενον ἐν τῇ φάτνῃ·
[17] Videntes autem cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc
ἰδόντες δὲ ἐγνώρισαν περὶ τοῦ ῥήματος τοῦ λαληθέντος αὐτοῖς περὶ τοῦ παιδίου τούτου.
[18] Et omnes qui audierunt mirati sunt et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos.
καὶ πάντες οἱ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν περὶ τῶν λαληθέντων ὑπὸ τῶν ποιμένων πρὸς αὐτούς·
[19] Maria autem conservabat omnia verba haec conferens in corde suo
ἡ δὲ Μαριὰμ πάντα συνετήρει τὰ ῥήματα ταῦτα συμβάλλουσα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς.
[20] Et reversi sunt pastores glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant sicut dictum est ad illos.
καὶ ὑπέστρεψαν οἱ ποιμένες δοξάζοντες καὶ αἰνοῦντες τὸν θεὸν ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἤκουσαν καὶ εἶδον καθὼς ἐλαλήθη πρὸς αὐτούς.
Latine vertit Ingrides Thiel Iuliacensis.
Quelle: Forum Classicum 2006 (3),240f.
Text als PDF
Loriot, Advent
Es blaut die Nacht, die Sternlein blinken
Schneeflöcklein leis hernieder sinken.
Auf Edeltännleins grünem Wipfel
häuft sich ein kleiner weißer Zipfel.
Es blaut die Nacht, die Sternlein blinken
Schneeflöcklein leis hernieder sinken.
Auf Edeltännleins grünem Wipfel
häuft sich ein kleiner weißer Zipfel.
Eventus adventualis Loriotinus
Livescit1 nox et micant stellae,
caduntque plumae nivis bellae,
quae augent pini cacumina
alba parva lacinia.2
Livescit1 nox et micant stellae,
caduntque plumae nivis bellae,
quae augent pini cacumina
alba parva lacinia.2
Und dort vom Fenster her durchbricht
den dunklen Tann ein warmes Licht.
Im Forsthaus kniet bei Kerzenschimmer
Die Försterin im Herrenzimmer.
den dunklen Tann ein warmes Licht.
Im Forsthaus kniet bei Kerzenschimmer
Die Försterin im Herrenzimmer.
Lux fovens e fenestra illa
in silva visa est tranquilla.
Hic saltuarii3 uxorem
vides per cerei splendorem.
Moratur nixa genibus
mariti in conclavibus.
in silva visa est tranquilla.
Hic saltuarii3 uxorem
vides per cerei splendorem.
Moratur nixa genibus
mariti in conclavibus.
In dieser wunderschönen Nacht
hat sie den Förster umgebracht.
Er war ihr bei des Heimes Pflege
seit langer Zeit schon sehr im Wege.
hat sie den Förster umgebracht.
Er war ihr bei des Heimes Pflege
seit langer Zeit schon sehr im Wege.
In nocte hac pulcherrima
maritum privat anima.
Uxori, cum domum purgabat,
iam dudum graviter obstabat.
maritum privat anima.
Uxori, cum domum purgabat,
iam dudum graviter obstabat.
So kam sie mit sich überein:
am Niklasabend muss es sein.
Und als das Rehlein ging zur Ruh,
das Häslein tat die Augen zu,
am Niklasabend muss es sein.
Und als das Rehlein ging zur Ruh,
das Häslein tat die Augen zu,
Idcirco secum cogitat:
Ipsa vigilia4 fiat
diei Nicolai festi,
qua traha5 advenit caelesti.
Obdormit iam capreolus,6
nidum petit lepusculus,
Ipsa vigilia4 fiat
diei Nicolai festi,
qua traha5 advenit caelesti.
Obdormit iam capreolus,6
nidum petit lepusculus,
erlegte sie direkt von vorn
den Gatten über Kimm’ und Korn.
Von Knall geweckt rümpft nur der Hase
zwei-, drei-, viermal die Schnuppernase,
den Gatten über Kimm’ und Korn.
Von Knall geweckt rümpft nur der Hase
zwei-, drei-, viermal die Schnuppernase,
maritum cum illa aspexit
et recta via cor transfixit.
Leporem fragor7 excitat,
nares scrutantes8 corrugat,9
et recta via cor transfixit.
Leporem fragor7 excitat,
nares scrutantes8 corrugat,9
und ruhet weiter süß im Dunkeln,
derweil die Sternlein traulich funkeln.
Und in der guten Stube drinnen,
da läuft des Försters Blut von hinnen.
derweil die Sternlein traulich funkeln.
Und in der guten Stube drinnen,
da läuft des Försters Blut von hinnen.
tum umbrae noctis eum velant
et stellulae10 amice micant,
cum cruor in cubiculo
stillat e saltuario.
et stellulae10 amice micant,
cum cruor in cubiculo
stillat e saltuario.
Nun muss die Försterin sich eilen,
den Gatten sauber zu zerteilen.
Schnell hat sie ihn bis auf die Knochen
nach Waidmanns Sitte aufgebrochen.
den Gatten sauber zu zerteilen.
Schnell hat sie ihn bis auf die Knochen
nach Waidmanns Sitte aufgebrochen.
Uxori nunc est festinandum
ad virum rite11 dissecandum.
Effregit12 more venatoris
truncum13 et ossa paucis horis.
ad virum rite11 dissecandum.
Effregit12 more venatoris
truncum13 et ossa paucis horis.
Voll Sorgfalt legt sie Glied auf Glied,
(was der Gemahl bisher vermied),
behält ein Teil Filet zurück,
als festtägliches Bratenstück
(was der Gemahl bisher vermied),
behält ein Teil Filet zurück,
als festtägliches Bratenstück
Membrum in membro posuit,
quod vivus ille noluit,
et partem carnis asservat,
ut assum14 festum comedat.
quod vivus ille noluit,
et partem carnis asservat,
ut assum14 festum comedat.
und packt zum Schluss, es geht auf Vier,
die Reste in Geschenkpapier.
Da tönt’s von fern wie Silberschellen,
im Dorfe hört man Hunde bellen.
die Reste in Geschenkpapier.
Da tönt’s von fern wie Silberschellen,
im Dorfe hört man Hunde bellen.
Et quae restant – vigilia quarta –
ut dona ligat fascia arta.15
Tum procul tintinnabula16
circumsonant argentea.
In vico, ut respondeant,
canes solliciti17 latrant.18
ut dona ligat fascia arta.15
Tum procul tintinnabula16
circumsonant argentea.
In vico, ut respondeant,
canes solliciti17 latrant.18
Wer ist’s, der in so tiefer Nacht
im Schnee noch seine Runde macht?
Knecht Ruprecht kommt mit goldnem Schlitten
auf einem Hirsch herangeritten!
im Schnee noch seine Runde macht?
Knecht Ruprecht kommt mit goldnem Schlitten
auf einem Hirsch herangeritten!
Quis per nocturnas tenebras
pervolat nives gelidas?
Aurata traha vehitur
Rupertus; cervo trahitur.
pervolat nives gelidas?
Aurata traha vehitur
Rupertus; cervo trahitur.
“He, gute Frau, habt Ihr noch Sachen,
die armen Menschen Freude machen?”
Des Försters Haus ist tief verschneit,
doch seine Frau steht schon bereit:
die armen Menschen Freude machen?”
Des Försters Haus ist tief verschneit,
doch seine Frau steht schon bereit:
»Heus domina, habesne res,
quibus laetentur pauperes?«
Domus est nivibus velata,
sed domina iam est parata:
quibus laetentur pauperes?«
Domus est nivibus velata,
sed domina iam est parata:
“Die sechs Pakete, heil’ger Mann,
‘s ist alles, was ich geben kann.”
Die Silberschellen klingen leise,
Knecht Ruprecht macht sich auf die Reise.
‘s ist alles, was ich geben kann.”
Die Silberschellen klingen leise,
Knecht Ruprecht macht sich auf die Reise.
»Heus tu, sex fasces19 habeo,
quibus facile careo.«
Mox lene tintinnabulum;
Rupertum aufert cisium.20
quibus facile careo.«
Mox lene tintinnabulum;
Rupertum aufert cisium.20
Im Försterhaus die Kerze brennt,
ein Sternlein blinkt – es ist Advent.
ein Sternlein blinkt – es ist Advent.
In domo saltuarii
lucent adventus cerei.
lucent adventus cerei.
- livescere – blauen ↩
- lacinia – Zipfel ↩
- saltuarius – Förster ↩
- vigilia – hier: Vorabend ↩
- traha – Schlitten ↩
- capreolus – Rehlein ↩
- fragor – Knall ↩
- nares scrutantes – Schnuppernase ↩
- corrugare – rümpfen ↩
- stellula – Sternchen ↩
- rite – ordentlich ↩
- effringere – aufbrechen ↩
- truncus – Rumpf ↩
- assum – Braten ↩
- fascia arta – strammes Band ↩
- tintinnabulum – Glöckchen ↩
- sollicitus – wachsam ↩
- latrare – bellen ↩
- fasces – Bündel ↩
- cisium – Reisewagen ↩



